Jak wymienić struny w gitarze akustycznej? Poradnik krok po kroku

Aby wymienić struny w gitarze akustycznej, poluzuj i zdejmij stare struny, wyjmij kołki z mostka korbką, załóż nowe struny kulką do mostka, nawiń je na klucze z 2–6 zwojami, a potem nastrój, rozciągnij i przytnij końcówki. Cała wymiana trwa orientacyjnie 20-30 minut i wymaga tylko korbki, obcinaczek i stroika.

Instrukcja dotyczy typowej gitary akustycznej ze strunami stalowymi i kołkami w mostku. Gitara klasyczna z nylonem albo mostek bez kołków wymagają innego sposobu mocowania struny. Poniżej znajdziesz też sposób na zablokowany kołek i błędy, po których gitara trafia do serwisu.

Jak wymienić struny w gitarze akustycznej? Instrukcja w skrócie

Wymiana strun w gitarze akustycznej to siedem kroków, które wykonujesz po kolei dla całego kompletu. Każdy z nich rozwijamy w dalszej części wpisu.

1. Połóż gitarę na miękkim podłożu i poluzuj wszystkie struny kluczami.
2. Odwiń struny z wałków i wyjmij kołki z mostka korbką.
3. Przetrzyj podstrunnicę i progi, sprawdź siodełka i mostek.
4. Włóż kulkę nowej struny do otworu w mostku i dociśnij kołek rowkiem w stronę gryfu.
5. Przełóż strunę przez otwór wałka, zostaw zapas i nawiń 2-6 zwojów w dół wałka.
6. Nastrój strunę, delikatnie ją rozciągnij i dostrój ponownie.
7. Przytnij końcówki ok. 5 mm za wałkiem.

Jakie narzędzia są potrzebne do wymiany strun?

Do wymiany strun wystarczą trzy narzędzia: korbka z wycięciem na kołki, obcinaczki i stroik. Pozostałe pozycje z tabeli ułatwiają pracę i chronią gitarę, ale nie są obowiązkowe.

Korbka to tania plastikowa nakładka na łebek klucza, która przyspiesza nawijanie kilkukrotnie. Wybierz model z wycięciem na kołki, bo zastępuje on śrubokręt i chroni mostek. Przejrzyj korbki do strun, a jeśli Twoje kołki są pęknięte lub masz ich za mało, przygotuj zapasowe kołki do mostka.

Korbki zakładane na wkrętarkę oszczędzają czas, ale używaj ich tylko na najniższych obrotach. Szybko kręcona struna łatwo przekroczy właściwy naciąg i pęknie.

Jak zdjąć stare struny i kołki z mostka?

Najpierw poluzuj wszystkie struny kluczami, aż przestaną być napięte, a dopiero potem wyjmuj kołki z mostka. Napiętej struny nie przecinaj, bo odskakujący drut może zarysować lakier i zranić dłoń.

Struny możesz zdjąć wszystkie naraz albo wymieniać po jednej. W gitarze akustycznej zdjęcie kompletu na czas wymiany jest bezpieczne dla gryfu i pręta napinającego, czyli stalowego pręta w gryfie, który równoważy naciąg strun. Po zdjęciu wszystkich strun może jednak wypaść siodełko mostka, czyli listewka z kości lub tworzywa, na której opierają się struny.

Jeśli gitara ma przetwornik pod siodełkiem, zapamiętaj ułożenie siodełka i włóż je z powrotem tą samą stroną. Wymiana strun po jednej całkowicie eliminuje ten problem.

Jak wyjąć kołki z mostka, nie rysując płyty?

Kołki wyjmuj wycięciem w korbce, podważając je pionowo do góry, a pod korbką trzymaj złożoną ściereczkę. Kołek to stożkowy trzpień, który blokuje kulkę struny w otworze mostka.

1. Upewnij się, że struna jest całkowicie luźna.
2. Wepchnij strunę ok. 1-2 cm w głąb otworu. Kulka odczepi się wtedy od końcówki kołka i kołek wyjdzie bez oporu.
3. Załóż wycięcie korbki pod łebek kołka i podważ go do góry, opierając korbkę na ściereczce, nie na płycie.
4. Wyciągnij strunę i odłóż kołek do pojemnika, w kolejności otworów.

Nie podważaj kołków obcinaczkami, śrubokrętem ani nożem. Wgniecenia w mostku i rysy na płycie wierzchniej to najczęstszy ślad po samodzielnej wymianie strun. Na zablokowany kołek jest osobny sposób, opisany w pytaniach na końcu wpisu.

Jak wyczyścić podstrunnicę przy wymianie strun?

Przy każdej wymianie strun przetrzyj podstrunnicę i progi suchą ściereczką, a olejek nakładaj tylko na niepolakierowane drewno, orientacyjnie 1-2 razy w roku. Podstrunnica to nakładka na froncie gryfu, w której osadzone są progi.

Zdjęte struny to jedyny moment, w którym masz dostęp do całej podstrunnicy. Usuń kurz i ciemny osad przy progach. Przy mocniejszych zabrudzeniach użyj lekko wilgotnej ściereczki albo środka do gryfu z kategorii czyszczenie i konserwacja.

Olejek nanieś kroplami na ściereczkę, a nie bezpośrednio na drewno. Rozprowadź go cienko, a po kilku minutach zetrzyj nadmiar do sucha. Do tego zadania nadaje się na przykład olejek Dunlop 65.

Przy okazji obejrzyj progi i mostek. Wyraźne wgłębienia w progach pod strunami albo szczelina między mostkiem a płytą to sygnał do konsultacji. Więcej o tym przeczytasz w poradnikach o progach i podstrunnicy oraz o tym, jak działa mostek gitarowy.

Jak założyć nowe struny w gitarze akustycznej?

Nową strunę wkładasz kulką do otworu w mostku, dociskasz kołek rowkiem skierowanym w stronę gryfu i pociągasz strunę w górę, aż kulka zaczepi o płytkę mostkową. Kulka to metalowy pierścień na końcu struny, a płytka mostkowa to drewniane wzmocnienie przyklejone od spodu płyty pod mostkiem.

1. Zacznij od najgrubszej struny 6 (E) i idź kolejno do struny 1 (e). Koperty strun są zwykle oznaczone numerem lub grubością.
2. Lekko zagnij strunę ok. 1-2 cm od kulki. Zagięta końcówka łatwiej ucieka w stronę płytki mostkowej, zamiast zaklinować się pod kołkiem.
3. Włóż kulkę do otworu na ok. 2-3 cm i wsuń kołek rowkiem w stronę gryfu.
4. Dociśnij kołek kciukiem i jednocześnie pociągnij strunę do góry, aż poczujesz wyraźny opór.
5. Poprowadź strunę przez nacięcie siodełka mostka i siodełka przy główce do właściwego klucza.

Jeśli dopiero wybierasz komplet, zajrzyj do poradnika jakie struny do gitary akustycznej wybrać albo przejrzyj struny do gitary akustycznej.

Jak sprawdzić, czy kulka dobrze siedzi?

Kulka siedzi dobrze, gdy po napięciu struny kołek nie wysuwa się z mostka, a jego łebek leży równo z powierzchnią mostka. Jeśli kołek podnosi się podczas strojenia, kulka opiera się o jego końcówkę zamiast o płytkę mostkową.

W takiej sytuacji poluzuj strunę, wciśnij kołek mocniej i ponownie pociągnij strunę do góry. Nie dobijaj kołka na siłę, bo zbyt mocno wciśnięty stożek może rozsadzić drewno mostka.

Jak nawinąć struny na klucze i przyciąć końcówki?

Strunę przekładasz przez otwór wałka, zostawiasz zapas na kilka zwojów i nawijasz ją w dół wałka, tak żeby schodziła z niego od strony środka główki. Wałek to metalowy trzpień klucza, na który nawija się strunę.

1. Obróć klucz tak, żeby otwór w wałku był ustawiony wzdłuż struny.
2. Przełóż strunę przez otwór, napnij ją i cofnij o ok. 5-7 cm. Ten luz zamieni się w zwoje na wałku.
3. Zagnij strunę ostro tuż za otworem, w kierunku nawijania. Zagięcie blokuje strunę i ogranicza jej ślizganie.
4. Kręć kluczem, przytrzymując strunę palcem przy siodełku. Prowadź zwoje w dół wałka, każdy pod poprzednim, bez nachodzenia na siebie.
5. W główce 3+3 klucze strun basowych i wiolinowych kręcisz w przeciwnych kierunkach, bo w obu przypadkach struna ma schodzić z wałka od środka główki.

Gładkie struny potrzebują więcej zwojów, bo łatwiej ślizgają się po wałku. Zbyt wiele zwojów też szkodzi: zaczynają nachodzić na siebie i struna długo nie trzyma stroju.

Kiedy i jak przycinać struny?

Przycinaj końcówki dopiero po nastrojeniu i rozciągnięciu strun, zostawiając ok. 5 mm za wałkiem. Wcześniejsze przycięcie odbiera Ci zapas, gdyby strunę trzeba było nawinąć ponownie.

Podczas cięcia przytrzymaj końcówkę palcami, bo odcięty drut potrafi odskoczyć w stronę twarzy. Nie tnij tuż przy wałku, bo krótki, ostry koniec łatwiej się wysuwa i rani palce przy strojeniu.

Jak rozciągnąć i nastroić nowe struny?

Nowe struny nastrój stroikiem do stroju standardowego E, A, D, G, H, e, a potem rozciągnij każdą delikatnie i dostrój ponownie, powtarzając to 2-3 razy. Bez rozciągnięcia nowa struna przez kilka godzin gry będzie ciągle tracić strój.

Najwygodniej stroić stroikiem na klips, który odczytuje drgania główki i działa także w hałasie. Pamiętaj, że stroik pokazuje nazwę dźwięku, ale nie oktawę, więc nie podciągaj struny wyżej niż przed wymianą. Szczegółowe wskazówki znajdziesz w poradniku jak nastroić gitarę.

1. Nastrój wszystkie struny do stroju standardowego.
2. Dociśnij kciukiem każdą strunę tuż za siodełkiem mostka, żeby ułożyła się w nacięciu.
3. Chwyć strunę w połowie menzury, czyli długości drgającej części struny, i podciągnij ją delikatnie ok. 2-3 cm nad podstrunnicę. Przesuń dłoń w obie strony i powtórz ruch.
4. Dostrój gitarę i powtarzaj rozciąganie, aż strój przestanie wyraźnie spadać.

Nie szarp strun z całej siły, bo możesz wyrwać kulkę z zaczepu albo przeciążyć mostek. Przez pierwsze 1-2 dni grania struny jeszcze lekko się dostrajają.

Jakie błędy przy wymianie strun mogą uszkodzić gitarę?

Gitarę najczęściej uszkadzają nie same struny, lecz narzędzia użyte w złym miejscu i niewłaściwy naciąg. Większości tych błędów unikniesz, jeśli pracujesz spokojnie i na miękkim podłożu.

• Podważanie kołków śrubokrętem lub obcinaczkami opartymi o płytę. Efekt to wgniecenia w lakierze i wyszczerbiony mostek.
• Strojenie struny o oktawę za wysoko. Struna szybko pęka, a mostek dostaje nadmierny naciąg.
• Szybkie nawijanie wkrętarką z korbką. Struna łatwo przekracza właściwe napięcie, a korbka potrafi zarysować główkę.
• Zakładanie strun stalowych do gitary klasycznej. Jej konstrukcja nie jest przystosowana do takiego naciągu i może dojść do odklejenia mostka.
• Duża zmiana grubości strun bez sprawdzenia gitary. Zmienia się ugięcie gryfu i akcja strun, czyli wysokość strun nad progami.
• Wciskanie na siłę kołków o innym stożku niż oryginalne. Zbyt grube kołki mogą rozsadzić mostek.
• Olejowanie lakierowanej podstrunnicy albo zostawianie nadmiaru olejku. Powierzchnia robi się lepka, a olejek wnika pod progi.

Co zrobić, gdy po wymianie strun coś jest nie tak?

Większość problemów po wymianie strun wynika z nieprawidłowo osadzonej kulki, za małej liczby zwojów albo zmiany grubości strun. Tabela pomoże szybko znaleźć przyczynę.