Jak często wymieniać struny w gitarze? Objawy zużycia i realne terminy

Jak często wymieniać struny? Przy regularnym graniu orientacyjnie co 1-3 miesiące w gitarze akustycznej i elektrycznej, co 2-4 miesiące w klasycznej i co 3-6 miesięcy w basowej. Struny wymień wcześniej, gdy brzmią głucho, ciemnieją, są szorstkie albo gitara przestaje trzymać strój.

Kalendarz jest tylko punktem startowym, bo o zużyciu decydują przede wszystkim liczba godzin gry, pot dłoni i rodzaj strun. Ten sam komplet u jednej osoby brzmi dobrze przez trzy miesiące, a u innej traci blask po trzech tygodniach. Poniżej znajdziesz terminy dla każdego typu gitary, objawy zużycia i sposoby na dłuższe życie strun.

Co ile wymieniać struny w gitarze? Terminy dla każdego typu

Co ile wymieniać struny w gitarze, zależy głównie od tego, ile grasz: od kilku tygodni przy koncertach do pół roku przy okazjonalnym graniu. Tabela pokazuje orientacyjne terminy dla strun niepowlekanych.

Struny powlekane, czyli pokryte cienką warstwą polimeru, zachowują brzmienie zwykle kilka razy dłużej. Przy nich terminy z tabeli możesz wydłużyć, ale objawy zużycia obserwuj tak samo.

Gitara klasyczna

W gitarze klasycznej najszybciej zużywają się owijane struny basowe, które tracą jasne brzmienie, gdy wierzchnia owijka się wyciera. Struny nylonowe wiolinowe wytrzymują dłużej, dlatego część gitarzystów wymienia częściej same basy. Różnice między typami strun opisuje wpis rodzaje strun do gitary klasycznej.

Gitara akustyczna

Struny do gitary akustycznej są najbardziej wrażliwe na pot i wilgoć, bo owijkę wykonuje się zwykle z brązu, który szybko ciemnieje. Utrata blasku jest tu wyraźnie słyszalna, zwłaszcza w akordach grywanych kostką. Struny z brązu 80/20 ciemnieją zwykle szybciej niż struny fosforobrązowe.

Gitara elektryczna

W gitarze elektrycznej zużyte struny słychać mniej wyraźnie niż w akustycznej, za to szybciej czuć je pod palcami i w stabilności stroju. Przy dużej ilości bendów i vibrato struny gładkie tracą elastyczność i częściej pękają.

Gitara basowa

Struny basowe wytrzymują najdłużej, a wielu basistów celowo gra na starszych strunach, bo lubi ich ciemniejsze brzmienie. Struny o płaskiej owijce, czyli flatwound, zachowują swój charakter nawet przez rok i dłużej. 

Po czym poznać, że struny trzeba wymienić?

Struny trzeba wymienić, gdy brzmią głucho, gorzej trzymają strój albo widać i czuć na nich zużycie. Wystarczy jeden wyraźny objaw z listy, żeby wymiana miała sens.

• Brzmienie jest matowe i głuche, a dźwięk szybciej wygasa niż po założeniu strun.
• Gitara gorzej trzyma strój i trzeba ją dostrajać kilka razy podczas jednej sesji.
• Dźwięki na wyższych progach fałszują, choć puste struny są nastrojone. Zużyta struna ma nierówną masę na długości.
• Owijka jest ciemna, z nalotem lub rdzawymi punktami, zwłaszcza nad progami i przy mostku.
• Struny są szorstkie pod palcami, a przesuwanie dłoni po gryfie jest mniej płynne.
• Na spodzie strun widać płaskie wgniecenia w miejscach, gdzie dociskasz je do progów.
• Owijka odstaje, rozplata się albo struna pękła. Pęknięcie jednej struny często zapowiada kolejne.

Szybki test: przeciągnij palcem lub paznokciem po spodniej stronie struny basowej. Jeśli wyczuwasz zgrubienia lub nierówności, komplet nadaje się do wymiany. Instrukcje znajdziesz w poradnikach dla gitary klasycznej, akustycznej i elektrycznej.

Co skraca życie strun?

Życie strun najbardziej skracają pot, brud z dłoni i wilgoć, które powodują korozję owijki. Na drugim miejscu jest intensywność gry: mocny atak i dużo bendów zużywają struny mechanicznie.

• Pot i tłuszcz z dłoni. U osób z kwaśniejszym potem struny potrafią ściemnieć w ciągu kilku dni.
• Granie brudnymi rękami, np. po jedzeniu lub kremowaniu dłoni.
• Wilgotne powietrze, przechowywanie w kuchni, łazience lub przy otwartym oknie.
• Mocny atak kostką, częste bendy i vibrato, które wycierają owijkę i męczą metal.
• Częste przestrajanie, zwłaszcza do wyższych strojów.
• Gitara pozostawiona na stojaku zamiast w futerale, narażona na kurz i zmiany wilgotności.

Struny ciemnieją, bo metal owijki utlenia się w kontakcie z potem i wilgocią. To ten sam proces, który powoduje matowienie biżuterii. Ciemny nalot nie tylko wygląda gorzej, ale też tłumi drgania struny i odbiera jej blask.

Czy struny powlekane, np. Elixir Nanoweb, są warte swojej ceny?

Struny powlekane opłacają się, jeśli grasz regularnie albo szybko „zabijasz” struny potem, bo choć kosztują mniej więcej dwa razy więcej, zwykle wytrzymują kilka razy dłużej. Przy okazjonalnym graniu różnica w kosztach jest niewielka.

Powłoka chroni owijkę przed potem i brudem, które wnikają między jej zwoje. Elixir Nanoweb ma cienką powłokę, dzięki której struny w dotyku przypominają niepowlekane. Starsze lub grubsze powłoki bywają wyczuwalne pod palcami i dają nieco cieplejsze brzmienie.

Przykład zakłada, że powlekane struny wytrzymają u Ciebie ok. trzy razy dłużej. Jeśli zmieniasz struny dla świeżego brzmienia przed każdym koncertem, ta przewaga znika. Powłoka może się też miejscowo przecierać przy bardzo mocnym kostkowaniu.

Ceny dotyczą kompletów D'Addario EJ16 i Elixir 16052 Nanoweb Phosphor Bronze 12-53. Elixir Nanoweb są dostępne również w wersji z brązu 80/20, np. Elixir 11027 Custom Light 11-52, do gitary elektrycznej, np. Elixir 12102 Medium 11-49, i do basu, np. Elixir 14202 45-130.

Jak dbać o struny, żeby dłużej brzmiały?

Najskuteczniej przedłużysz życie strun, myjąc ręce przed graniem i wycierając struny po każdej sesji. Te dwa nawyki zajmują minutę, a potrafią wydłużyć żywotność kompletu nawet dwukrotnie.

1. Umyj i osusz dłonie przed graniem.
2. Po graniu przetrzyj struny suchą ściereczką z mikrofibry: wsuń ją pod struny i przeciągnij wzdłuż gryfu, a potem przetrzyj je z wierzchu.
3. Co kilka sesji użyj płynu do czyszczenia strun, np. Dunlop 6582 Ultraglide. Nanieś go na ściereczkę, nie bezpośrednio na gitarę.
4. Przechowuj gitarę w futerale lub pokrowcu, w pomieszczeniu o wilgotności orientacyjnie 40-60%.
5. Przy wymianie strun wyczyść też podstrunnicę, bo osad przy progach przechodzi na nowe struny.

Nie używaj do strun środków domowych, takich jak alkohol czy płyny do szyb. Mogą zmatowić lakier i przesuszyć podstrunnicę. Preparaty do pielęgnacji strun i drewna znajdziesz w kategorii czyszczenie i konserwacja, a struny nylonowe w kategorii struny do gitar klasycznych.